آذربایجان غربی گنجینهای از جاذبههای تاریخی و طبیعی
موقعیت جغرافیایی ممتاز استان آذربایجان غربی به گونهای است که از شمال با کشورهای آذربایجان و ترکیه، از غرب با ترکیه و عراق، از شرق با استانهای آذربایجان شرقی و زنجان و از جنوب با استان کردستان همسایه است. این همجواری با سه کشور، موقعیتی خاص و منحصر به فرد به این استان بخشیده است.
این استان با مساحتی حدود ۳۷ هزار کیلومتر مربع در شمال غربی ایران واقع شده و به عنوان یکی از استانهای توریستی کشور شناخته میشود. این سرزمین که به “استان اقوام و ادیان” معروف است، بیش از ۳ میلیون نفر از اقوام مختلف ترک آذربایجانی، کرد، فارس و دیگران را در خود جای داده است . مرکز آن، شهر تاریخی ارومیه با بیش از ۳ هزار سال قدمت، قدیمیترین شهر شمال غرب ایران محسوب میشود .
جاذبههای طبیعی آذربایجان غربی
دریاچه ارومیه: نگین فیروزهای شمال غرب
دریاچه ارومیه که زمانی دومین دریاچه آب شور بزرگ جهان بود، بیشک مهمترین جاذبه طبیعی استان محسوب میشود . این دریاچه با نامهای تاریخی “چی چست” (به معنای درخشنده) و “کبودان” نیز شناخته میشود . دریاچه ارومیه که توسط یونسکو به عنوان یکی از تالابهای تحت حفاظت به ثبت رسیده است، میزبان بیش از ۲۵۰ گونه مختلف جانوری و پرندگان است .
با وجود چالشهای زیستمحیطی اخیر، برنامههای احیای دریاچه ارومیه در سالهای گذشته موجب بهبود نسبی وضعیت آن شده است . این دریاچه که در ۲۱ کیلومتری شرق ارومیه و در مرز دو استان آذربایجان غربی و شرقی قرار دارد، هر ساله گردشگران زیادی را به خود جذب میکند .
دریاچه (مار میشو): بهشت گمشده غرب ارومیه
این دریاچه که در ۴۵ کیلومتری غرب شهر ارومیه قرار دارد، یکی دیگر از جواهرات طبیعی استان آذربایجان غربی است . این دریاچه بکر و دستنخورده با طبیعت فوقالعادهاش، به ویژه در سالهای اخیر که توجه گردشگران از دریاچه ارومیه به سمت آن جلب شده، اهمیت بیشتری یافته است .
دریاچه با مساحتی حدود ۵ هکتار، زیستگاه ماهیان متنوعی مانند قزلآلا است و برای علاقهمندان به ماهیگیری بسیار مناسب است . نام این دریاچه از “مارشیم+ون بنیامین”، رهبر مسیحیان آشوری گرفته شده است . بهترین زمان برای بازدید از این دریاچه، فصول گرم سال مانند تابستان و اواخر بهار است، چرا که منطقه کوهستانی محل قرارگیری دریاچه در فصل پاییز و زمستان بسیار سرد میشود .
آبشارهای دیدنی
این منطقه میزبان چندین آبشار چشمنواز است که هر کدام زیبایی منحصر به فردی دارند:
- آبشار شل ماش: این آبشار با بلندای ۵۰ متری و ساختار سه طبقهای، در نزدیکی شهر سردشت و در مسیری زیبا و جنگلی قرار دارد .
- آبشار شم لکان: از زیباترین آبشارهای نزدیک شهر ارومیه که در ۴ کیلومتری جنوب این شهر و در روستای شم لکان واقع شده است . این آبشار به دلیل کمتر شناخته بودن، بسیار بکر و چشمنواز است و در فصل بهار به پرآبترین حالت خود میرسد.
- آبشار سوله دو کل: با ارتفاع ۳۴۸۷ متر، مرتفعترین آبشار استان محسوب میشود .
غار (سهولان): شاهکار طبیعت زیرزمینی
این غار شگفت انگیز،در کیلومتر ۴۲ جنوب شرقی مهاباد قرار دارد که توسط ژاک دوموگان فرانسوی کشف شده است . این غار طبیعی که از زیباترین غارهای ایران به شمار میرود، با قندیلها و ستونهای آهکی منحصر به فردش، گردشگران زیادی را به خود جذب میکند.
جاذبههای تاریخی و فرهنگی آذربایجان غربی
قره کلیسا: قدیمیترین کلیسای جهان
قره کلیسا در ۲۰ کیلومتری شمال شرقی چالدران، یکی از قدیمیترین کلیساهای جهان است که سال ساخت آن به اوایل دوره مسیحیت بازمیگردد . این کلیسای تاریخی که از جاذبههای اصلی گردشگری نوروزی در استان محسوب میشود، اهمیت مذهبی و تاریخی ویژهای برای مسیحیان دارد.
کلیسای ننه مریم: دومین کلیسای قدیمی جهان
کلیسای ننه مریم ارومیه که امروزه با نام “شرق آشور” شناخته میشود، یکی از قدیمیترین کلیساهای ایران و جهان است 8. به اعتقاد برخی باستان شناسان، این کلیسا پس از کلیسای بیت لحم در فلسطین، دومین کلیسای قدیمی جهان محسوب میشود .
روایت است که این بنا در گذشته آتشکده بوده و در سال ۳۲ میلادی به کلیسا تبدیل شده است . نمای فعلی این بنای مذهبی که از آثار بی نظیر تاریخی آشوریان به شمار میرود، به دوران حکومت ساسانیان بازمیگردد .
تخت سلیمان: یادگار باشکوه ساسانیان
تخت سلیمان با نام دیگر آتشکده آذرگُشنَسب، در نزدیکی تکاب قرار دارد . این محوطه تاریخی در زمان ساسانیان یکی از سه آتشگاه بزرگ و برجسته ایران به شمار میرفت و اهمیت مذهبی و سیاسی ویژهای داشت .
موزه ارومیه: گنجینهای از تاریخ منطقه
موزه ارومیه که در سال ۱۳۴۶ تأسیس شد، دومین موزه غنی کشور محسوب میشود . این موزه ویترینی از تاریخ منطقه از قرون اول اسلام تاکنون است و دارای اشیای باستانی و کهن از دورههای مختلف تاریخ ایران میباشد . انواع کتابهای خطی گرانبها در این موزه نگهداری میشوند که بازدید از آنها سفری به دل تاریخ را برای گردشگران ممکن میسازد.
بازار قدیمی ارومیه: قلب تپنده تجارت سنتی
بازار تاریخی ارومیه یکی از قدیمیترین بازارهای ایران است که معماری آن به دوران صفویان بازمیگردد . بخشهایی از این بازار مانند تعدادی از حمامها، سراها و مساجد در دورههای زندیه و قاجاریه ساخته شدهاند . این بازار که در سال ۱۳۶۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، هنوز هم پس از گذشت سالیان دراز، مرکز داد و ستد و تجارت است.
راستههای مسگران، چاقوسازان، زرگران، فرش فروشان، بذر فروشان، بلور فروشان، کفاشان و عطاران از پررونقترین راستههای این بازار تاریخی هستند .
جاذبههای مذهبی آذربایجان غربی
آرامگاه شمس تبریزی: مهد عرفان و ادب
آرامگاه شمس تبریزی در شهرستان خوی واقع شده و یکی از مهمترین مناطق زیارتی و گردشگری استان محسوب میشود 4. این مکان هر ساله همگام با برگزاری مراسم بزرگداشت این شاعر پارسی گوی، میزبان گردشگران و علاقه مندان داخلی و خارجی است.
مسجد جامع ارومیه: گنجینهای از هنر معماری ایلخانی
مسجد جامع ارومیه که مربوط به دوره ایلخانان و سده هفتم هجری قمری است، از دیگر آثار تاریخی ارزشمند این شهر محسوب میشود . گچبریهای محراب این مسجد زبانزد خاص و عام است و از زیباترین آثار هنر معماری دوره مغول به شمار میرود .
برخی مورخان معتقدند این مسجد در ابتدا آتشکده بوده که پس از تسلط مسلمانان بر ایران تخریب شده و بر جای آن مسجد بنا شده است . این مسجد در ۱۵ آذر سال ۱۳۱۴ با شماره ۲۴۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .
جاذبههای تفریحی و ورزشی آذربایجان غربی
پیست اسکی خوشاکو: بهشت ورزشهای زمستانی
پیست اسکی ارومیه که در ۳۵ کیلومتری غرب این شهر و در بخش سیلوانه، روستای خوشاکو قرار دارد، از جاذبههای محبوب ورزشی استان است . این پیست در زمستانها مملو از گردشگران ایرانی و خارجی میشود که برای تماشای طبیعت زیبا و ورزش اسکی به این منطقه سفر میکنند .
نکته جالب توجه درباره این منطقه گردشگری این است که فقط در روزهای جمعه از ساعت ۹ صبح تا ۴ بعد از ظهر پذیرای علاقهمندان به ورزش اسکی است .
سیلوانا: منطقهای با اکسیژن خالص
سیلوانا یکی از شهرهای زیبای استان است که به عنوان یکی از ۱۹ منطقه جهان با اکسیژن خالص شناخته میشود . این شهر با داشتن چشمه آب معدنی گوارا و کوهستانهایی مناسب برای ورزش پاراگلایدر، یک منطقه گردشگری نمونه در آذربایجان غربی محسوب میشود .
سوغات و صنایع دستی
آذربایجان غربی با سوغات رنگارنگش شناخته میشود که نقل ارومیه سردمدار آنها است . نقل ارومیه که علاوه بر طعم لذیذ، خاصیت درمانی نیز دارد، در طعمهای مختلف همواره توسط مسافران خریداری میشود .
صنایع دستی این استان شامل قالیبافی، گلیمبافی، سوزندوزی، منبتکاری و سفالگری است که هر کدام نشاندهنده هنر و ذوق مردمان این دیار هستند.
بهترین زمان برای سفر به استان
بر اساس تحقیقات انجام شده، شرایط اقلیمی آذربایجان غربی در ماههای مختلف سال متفاوت است . در زمستان، شرایط اقلیمی استان در وضعیت بسیار سرد، سرد و خنک قرار دارد . با ورود به فصل بهار، شرایط آسایش دمایی بیشتر شهرستانهای استان را دربر میگیرد و تا اواخر بهار ادامه مییابد .
طبق شاخص PMV، ماههای آوریل، می و اکتبر و بر اساس شاخص UTCI، ماههای آوریل، می و ژوئن بیشترین وضعیت آسایش اقلیمی را در آذربایجان غربی دارند . در سه ماهه تابستان اگرچه شرایط آسایش دمایی در برخی مناطق مشاهده میشود، اما بیشتر استان در این زمان شرایط گرم و بسیار گرم را تجربه میکند .
در اوایل فصل پاییز نیز موجی از شرایط آسایش کل استان را دربر میگیرد که تا ماه نوامبر ادامه دارد . بنابراین، بهترین زمان برای سفر به استان و لذت بردن از جاذبههای آن، فصل بهار و اوایل پاییز است.
راههای دسترسی به آذربایجان غربی
استان از طریق مختلفی قابل دسترسی است:
- هواپیما: فرودگاه بینالمللی ارومیه، فرودگاه ماکو و فرودگاه خوی امکان دسترسی هوایی به این استان را فراهم میکنند . هزینه بلیط هواپیما در ایام نوروز از تهران به ارومیه بین ۲۱۹ هزار تا ۴۶۳ هزار تومان برای هر نفر است .
- قطار: ایستگاه قطار در شهر سلماس وجود دارد و هزینه بلیط قطار از تهران به سلماس با قطارهای شش نفره و درجه یک، بین ۴۵۵ هزار تا ۷۳۹ هزار تومان برای هر نفر است .
- اتوبوس: هزینه بلیط اتوبوس از تهران به ارومیه بین ۵۰ هزار تا ۶۰ هزار تومان است .
- خودرو شخصی: بزرگراه تبریز به ارومیه در امتداد اتوبان تهران به تبریز، دسترسی به این استان را با خودرو شخصی تسهیل میکند .
سخن پایانی: مقصدی برای همه سلیقهها
این استان با تنوع بینظیر جاذبههای طبیعی، تاریخی، فرهنگی و مذهبی، یکی از مقاصد برتر گردشگری ایران محسوب میشود. از دریاچه ارومیه و (مار میش+و) گرفته تا قره کلیسا و تخت سلیمان، این استان گنجینهای از زیباییها و شگفتیها را در خود جای داده است.
با توجه به شرایط مطلوب اقلیمی در بهار و اوایل پاییز، برنامهریزی برای سفر به این استان در این فصول میتواند تجربهای به یاد ماندنی را برای گردشگران به ارمغان آورد. امکانات اقامتی متنوع، دسترسی نسبتاً آسان و مهماننوازی مردمان این دیار، سفر به آن را به انتخابی ایدهآل برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است.
برای بهرهمندی کامل از جاذبههای این استان، پیشنهاد میشود برنامه سفر خود را با توجه به پراکندگی جاذبهها در نقاط مختلف استان و شرایط آب و هوایی منطقه، به دقت تنظیم کنید. آذربایجان غربی با تاریخ کهن و طبیعت بکرش، آماده میزبانی از شما است تا خاطراتی فراموشنشدنی را برایتان رقم بزند.